Răng sữa có rất nhiều chức năng quan trọng trên cung hàm. Ngoài các chức năng như ăn nhai, thẩm mỹ, phát âm, nó còn có tác dụng giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc và kích thích sự phát triển của xương hàm.
Nếu răng sữa bị mất sớm, đặc biệt là các
răng hàm thì để lại rất nhiều hậu quả nghiêm trọng cho bộ răng vĩnh
viễn như: răng mọc chậm, răng mọc lệch, răng ngầm... Do vậy giữ khoảng
là một việc hết sức cần thiết để các răng vĩnh viễn mọc được trong điều
kiện tốt.
Hàm giữ khoảng là gì?
Hàm giữ khoảng là một khí cụ tháo lắp hoặc cố định nhằm để giữ khoảng cần thiết cho răng vĩnh viễn mọc.
Chức năng của hàm giữ khoảng
- Chức năng ăn nhai: Mất răng hàm vĩnh viễn
thứ 1 sẽ làm giảm đi 25% sức nhai do vậy ảnh hưởng nhiều đến quá trình
tiêu hóa và qua đó ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của trẻ.
- Giữ kích thước dọc và kích thước ngang: Nếu
không có hàm giữ khoảng thì do hiện tượng di gần của các răng phía sau
sẽ làm mất khoảng cần thiết cho các răng vĩnh viễn mọc.
Hàm giữ khoảng
còn có tác dụng ngăn cản hiện tượng chồi của các răng đối đỉnh. Nếu các
răng sữa mất sớm kèm theo có hiện tượng giảm chiều cao của xương ổ răng
có thể gây ra hiện tượng vẩu giả và làm lệch lạc xương ổ răng |
|
- Chức năng phát âm và thẩm mỹ: Trong trường
hợp mất các răng phía trước (thường do hội chứng bú bình hoặc chấn
thương), chức năng phát âm và thẩm mỹ sẽ bị ảnh hưởng nhiều. Hàm giữ
khoảng sẽ cho phép phục hồi lại các chức năng này.
|
Hàm giữ khoảng được sử dụng khi nào?
Hàm giữ khoảng được lắp sau nhổ răng sữa sớm 15 ngày vì các lý do: răng bị sâu, răng vỡ quá to không thể bảo tồn, chấn thương (thường gặp các răng trước), nhiễm khuẩn tại chỗ hoặc toàn thân.
Hàm giữ khoảng càng có tác dụng khi nó có thể được lắp ngay sau khi nhổ sớm các răng sữa.
Các loại hàm giữ khoảng
Có 2 loại chính đó là hàm giữ khoảng tháo lắp và giữ khoảng cố định. Lựa chọn hàm giữ khoảng phụ thuộc vào từng trường hợp lâm sàng cụ thể, sự hợp tác và điều kiện vệ sinh của trẻ, điều kiện tài chính của gia đình. Dù là hàm giữ khoảng tháo lắp hay cố định thì nó phải bảo đảm được chức năng ăn nhai, giữ được kích thước dọc và ngang, bảo tồn được chức năng phát âm và thẩm mỹ, tương hợp với mô mềm, cho phép vệ sinh tốt, chịu lực và dễ sử dụng.
Được chỉ định
trong trường hợp mất nhiều răng trên cùng một cung răng, hàm lưu giữ
được nhờ sự thích ứng tinh tế với niêm mạc và các móc. | |
|
Ưu điểm :
Thăng bằng cơ học,
phục hồi được thẩm mỹ và phát âm, lập lại được kích thước dọc của khớp
cắn, không cần thiết mài răng trụ, cho phép thực hiện các chức năng nắn
chỉnh, có thể sửa chữa thích ứng với sự thay đổi của cung răng, dễ vệ
sinh và không ảnh hưởng đến vệ sinh cung răng.
Nhược điểm:
Gây vướng trong miệng, tác dụng
phụ thuộc nhiều vào sự hợp tác của bệnh nhân, giá đắt, dễ bị mất và gãy
vỡ, có thể cản trở sự phát triển.
| |
Do vậy hàm này được chỉ định trong
trường hợp: mất nhiều răng, mất 2 bên răng hàm sữa thứ 1 và 2, thiếu
răng trụ và mắc giữ không đủ. |
|
Hàm này được
lưu giữ nhờ các khâu nắn chỉnh răng hoặc các chụp thép có sẵn. Hàm giữ
khoảng cố định có thể ở một bên hoặc hai bên. | |
Ưu điểm: Ít vướng, đắt tiền, hiệu quả hơn vì cố định.
Nhược điểm: Đòi hỏi vệ
sinh tốt, phải chuẩn bị răng trụ, không phục hồi lại được kích thước
dọc của khớp cắn, có thể bị bong hoặc gãy. Hàm này được chỉ định trong
những trường hợp: mất một răng ở một bên, mất hai bên: trong trường hợp
này hàm cần có các khâu nắn chỉnh và hàm có cấu tạo giống như cung lưỡi.
|
| |
Tóm lại:
Hàm giữ khoảng có tác dụng tốt để bảo tồn khoảng cần thiết giúp cho
răng vĩnh viễn mọc được tốt. Những trường hợp răng sữa bị mất sớm trước
tuổi thay răng sinh lý, cần khám bác sĩ chuyên khoa nắn chỉnh răng hoặc
răng trẻ em để có chỉ định điều trị thích hợp.
Trước khi lựa chọn hàm
giữ khoảng cần chú ý đến: tình trạng mất răng và mong muốn của bệnh
nhân, đặt hàm giữ khoảng sau nhổ răng 15 ngày, không để quá muộn, kiểm
soát chặt chẽ, theo dõi định kỳ lâm sàng và Xquang. |
ThS. Võ Trương Như Ngọc
(Theo suckhoedoisong.vn)
|
